Наурыз мерекесі қарсаңында тамақтан улану және алдын алу шаралары туралы өзекті тақырыпты тарқатсақ.
Тамақтан улану – патогендік микроорганизмдермен немесе олардың токсиндерімен жаппай ластанған тағамды жеу нәтижесінде пайда болатын жедел ауру.
Тамақтан улану кенеттен, бірден пайда болуымен, зардап шеккендердің көптігімен, бір өнімді немесе тағамды бірнеше адамның тұтынуымен байланысты, аурудың жедел қысқа ағымымен сипатталады, ауру тұтыну немесе сатып алу орнымен шектеледі. Әдетте, тағамнан улануды тудырған өнімді алып тастағаннан кейін жаңа жағдайлар тоқтатылады, ауру адамнан адамға берілмейді.
Улану жағдайында алғашқы белгілер тамақтанғаннан кейін 2-4 сағаттан кейін байқалады. Жүрек айнуы, әлсіздік сезімі, содан кейін қатты құсу және диарея. Көбінесе қызудың көтерілуі және бас ауруы пайда болады. Балалар, қарт адамдар және асқазан-ішек ауруларымен ауыратын науқастар тағамнан улануға сезімтал келеді.
Мейрам күндері деніміз кең дастархан жаятынымыз жасырын емес. Алайда, мереке күндері денсаулығыңызға зиян келер жағдай туындамау үшін келесі кеңестерді береміз:
• Мерекелік дастарханды жаңа әкелінген азық-түлікпен дайындаңыз. Тамақты ұсынбас бұрын, алдын ала пісірмеңіз;
• Мерекелік дастарханнан кейін тез бұзылатын тағамның қалдықтарын (салаттар, майонез, кремді соус қосылған тағамдарды) жемеуге тырысыңыз;
• Кремді кондитерлік өнімдерді, торттарды және басқа өнімдерді бөлме температурасында сақтамаңыз, оларды тоңазытқышта сақтауды ұмытпаңыз;
• Көкөністер мен жемістерді жақсылап жуыңыз. Кесілген немесе бұзылу белгілері бар жемістер мен көкөністерді сатып алудан аулақ болыңыз;
• Азық-түлік өнімдерін сатып алғанда, қаптаманың бүтіндігіне, шығарылған мерзіміне және жарамдылық мерзіміне назар аударыңыз;
Өнімдерді қаптамадағы өндірушінің ұсыныстарына сәйкес сақтаңыз. Өнімдерді белгісіз (жабайы) сауда орындарында сатып алмаңыз;
• Дайындау кезінде жеке гигиенаны сақтаңыз;
• Шикі және пісірілген тағамдар үшін бөлек бірнеше кесу тақтасы мен пышақты пайдаланыңыз. Қолданғаннан кейін оларды мұқият жуыңыз;
• Ыдыс-аяқтар мен асхана сүлгілерін жиі ауыстырыңыз, үй шаруасындағы әйелдер сияқты, ас үйді таза ұстауды ұмытпаңыз.
Сондай-ақ үйде консервіленген өнімдерге (саңырауқұлақтар, қиярлар, қызанақтар, баклажандар және т.б.) назар аударыңыз.
Сапасыз консервацияланған жағдайда бұл өнімде ботулизм қоздырғышы, оттегі болмаған кезде күшті ботулинум токсинін шығаратын Clostridium botulinum бактериясы болуы мүмкін. Ал құрамында токсині бар мұндай өнімдерді пайдаланған жағдайда ең ауыр тағамдық улану пайда болады — ботулизм, көбінесе өліммен аяқталады.
Сондықтан, қазір көптеген адамдарда қыстан қалған консерві өнімдері бар болса, н сізге мұқият болуға кеңес береміз және егер сіз қақпақтың ісінуі, бұлыңғыр болуы немесе басқа да бұзылу белгілерін байқасаңыз, бұл өнімді пайдаланбағаныңыз жөн. Сондай-ақ бірнеше жыл бойы сақталған консервілерді қолданбауға тырысыңыз. Бұл қауіпсіз емес. Және ешбір жағдайда белгісіз адамдардан үйдегі консервілерді сатып алмаңыз.
Өзіңіздің және отбасыңыздың денсаулығына қамқор болыңыз.